Bắt đầu học tiếng Trung có thể khiến bạn thấy quá nhiều thứ phải làm. Nên học Pinyin hay chữ Hán trước? Tự luyện thanh điệu thế nào? Bạn không cần học tất cả cùng lúc. Người mới chỉ cần một trình tự rõ ràng.
Câu trả lời ngắn: nên học gì trước?
Hãy bắt đầu với Pinyin và thanh điệu cùng nhau. Pinyin cho biết cách phát âm, còn dấu thanh cho biết giọng đi lên hay xuống như thế nào. Đừng dành nhiều tuần học bảng phát âm mà không nói tiếng Trung.
| Tiếng Trung | Pinyin | Tiếng Việt |
|---|---|---|
| 妈 | mā | mẹ |
| 马 | mǎ | ngựa |
| 骂 | mà | mắng |
Nghe → Nói → Đọc → Dùng
Bước 1: học Pinyin và thanh điệu cùng nhau
Pinyin dùng những chữ cái quen thuộc nhưng âm của chúng không phải lúc nào cũng giống tiếng Anh. Hãy bắt đầu với các âm tiết thường gặp trong từ hữu ích, nghe giọng người bản xứ, lặp lại thành tiếng và so sánh cách phát âm của bạn.
- q không đọc như tên chữ q trong tiếng Anh
- x là âm mềm hơn
- c gần với âm ts
- zh, ch và sh cần vị trí lưỡi khác nhau
| Tiếng Trung | Pinyin | Tiếng Việt |
|---|---|---|
| 你 | nǐ | bạn |
| 好 | hǎo | tốt |
| 我 | wǒ | tôi |
| 是 | shì | là |
| 不 | bù | không |
| 谢谢 | xièxie | cảm ơn |
Bước 2: học từ hữu ích, không học danh sách ngẫu nhiên
Từ đứng riêng rất dễ bị quên. Thay vào đó, hãy chọn những từ giúp bạn giới thiệu bản thân, đặt câu hỏi đơn giản hoặc nói một nhu cầu cơ bản.
Giới thiệu bản thân
- 我叫…… / Wǒ jiào… / Tôi tên là…
- 我是学生。 / Wǒ shì xuésheng. / Tôi là học sinh.
Hỏi hoặc trả lời đơn giản
- 你好吗? / Nǐ hǎo ma? / Bạn khỏe không?
- 这是什么? / Zhè shì shénme? / Đây là gì?
- 我不明白。 / Wǒ bù míngbai. / Tôi không hiểu.
Một từ hữu ích cho người mới nên dẫn đến một câu hữu ích. Học năm từ và dùng mỗi từ trong hai hoặc ba câu.
Bước 3: hiểu chữ Hán qua các nhóm từ
Chữ Hán trở nên dễ hơn khi bạn nhận ra các phần lặp lại và nhóm từ. Hãy liên hệ 学 (xué — học) với 学生, 学校, 学习 và 大学. Bạn đang thấy một chữ hoạt động trong nhiều từ, không phải bốn hình dạng rời rạc.
| Từ | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 学生 | xuésheng | học sinh |
| 学校 | xuéxiào | trường học |
| 学习 | xuéxí | học |
| 大学 | dàxué | đại học |
Đừng xem mỗi từ tiếng Trung là một mẩu thông tin riêng. Hãy học mối liên hệ giữa chữ, từ và câu.
Bước 4: tạo câu ngắn ngay từ đầu
Bạn không cần hàng trăm từ trước khi bắt đầu đặt câu. Các mẫu câu có thể dùng lại giúp bạn đặt từ mới vào một cấu trúc đã quen thuộc.
| Mẫu câu | Ví dụ | Nghĩa |
|---|---|---|
| 我是…… | 我是老师。 | Tôi là giáo viên. |
| 我喜欢…… | 我喜欢中文。 | Tôi thích tiếng Trung. |
| 这是…… | 这是我的书。 | Đây là sách của tôi. |
Bước 5: tạo thói quen 20 phút đơn giản
Một thói quen tập trung 20 phút là đủ để bắt đầu tiến bộ đều đặn. Mục tiêu không phải hoàn thành thật nhiều nội dung, mà là nhớ và dùng được điều đã học.
- 01
5 phút — Nghe
Nghe một nhóm từ nhỏ hoặc một đoạn hội thoại ngắn.
- 02
5 phút — Nói
Lặp lại các từ thành tiếng và tự ghi âm nếu có thể.
- 03
5 phút — Hiểu
Học một chữ, một nhóm từ hoặc một mẫu câu.
- 04
5 phút — Ôn
Làm một bài ngắn hoặc ôn lại bài hôm qua.
Vì sao luyện tập trên giấy vẫn hữu ích
Ứng dụng hữu ích cho việc nghe, tra từ điển và ôn nhanh. Một trang bài tập in ra tạo ra một nơi ổn định để viết Pinyin và thanh điệu, tập viết chữ, nối các từ và ôn mà không có thông báo.
- Đọc bài trên màn hình rồi in các trang luyện tập.
- Giữ ghi chú về nhóm từ và các lỗi sai ở cùng một chỗ.
- Sau khi nghỉ ngắn, dùng lại trang cũ thay vì liên tục tìm thêm tài liệu.
Bốn lỗi cần tránh
- 01
Học Pinyin mà bỏ qua thanh điệu
Thanh điệu là một phần của từ. Hãy viết hǎo, không chỉ viết hao.
- 02
Học chữ mà không học từ
Học 学 qua 学生, 学校 và 学习, không học như một hình riêng lẻ.
- 03
Học trong im lặng
Tiếng Trung là ngôn ngữ nói. Hãy nghe và lặp lại ngay từ đầu.
- 04
Thu thập quá nhiều tài liệu
Một lộ trình rõ ràng tốt hơn mười ứng dụng, video hoặc giáo trình bỏ dở.
Hãy áp dụng
Dùng danh sách này trong buổi học tiếp theo để áp dụng các ý tưởng trong hướng dẫn.
- Tôi biết Pinyin là gì
- Tôi đã nghe bốn thanh điệu chính
- Tôi đã luyện mười từ hữu ích cho người mới
- Tôi đã học hai mẫu câu có thể dùng lại
- Tôi đã khám phá một nhóm từ tiếng Trung
- Tôi đã hoàn thành một bài ôn ngắn
Hãy bắt đầu với một âm, một chữ và một câu hữu ích.
EeChinese kết nối phần giải thích rõ ràng, nhóm từ trực quan, câu thực tế và trang luyện tập có thể in để người tự học bắt đầu từ một bước nhỏ.

